Page 98 - Cuối Đời Nhìn Lại Số 18 - Xuân Nhâm Dần (2022)
P. 98
thương Huế, cứ ở xa mà nhớ về. Tôi gọi đấy là hiện
tượng thất thoát chất xám Huế.
Huế rất khó phát triển. Trong suốt dòng lịch sử,
Huế chỉ có hai giai đoạn phát triển đáng kể. Một ở
thế kỷ 19, Huế được triều Nguyễn chọn làm kinh đô,
mọi khả năng, mọi hoạt động đều hướng về đấy.
Một ở khoảng thập niên 1950 bước qua 1960, Huế
có trường đại học của mình: Viện Đại học Huế từng
bước trở nên có uy tín. Bây giờ thì nhiều người nhìn
ra rằng, rồi ra con đường đi lên của cá nhân hay của
cộng đồng phải bằng con đường học vấn chứ không
bằng con đường nào khác, đã khuyến khích con em
tích cực học hành. Đi xa mà học. Chịu khổ mà học.
Người Huế đã làm thế. Họ làm thế một cách dễ dàng
trong khi lại khó chiến thắng chữ danh đã từ lâu
thâm nhập trong họ. Có thể tính kinh đô xưa còn đó
có liên quan đến chữ “danh” ấy? Chính điều này đã
góp phần khiến nhiều người địa phương khác đôi khi
e ngại khi tiếp xúc với người Huế.
Là cả một phong cách. Khách đến Huế vào một
nhà quen thuộc lớp trung lưu thường rất thích về
một tính cách mà ở nhiều nơi không còn. Vào nhà
được trẻ chào thưa lễ phép, được chủ nhân mời nước
ân cần. Nhà cửa dù chật cũng ngăn nắp. Những con
người ở đấy luôn làm toát ra một vẻ thanh thản dù
88 Cuối Đời Nhìn Lại